توبه ، آثار فراوان ديگرى هم دارد كه به جهت رعايت اختصار از ذكر آن خوددارى مىشود . مراحل توبه توبه مراحلى دارد كه عبارتند از : مرحلة اوّل توبة زبانى است ؛ يعنى همين كه صيغة توبه بر زبان جارى شود . مرحلة دوّم توبه‌اى است كه در آن دل انسان ، زبان او را همراهى كند . در مرحلة سوّم ، دل در مقابل خداوند خاشع مىگردد . و در مرحلة چهارم انسان خود را در محضر خدا مىيابد و با چشم قلب او را مىبيند و خود به خود حالىپيدا مىكند و اشكىمىريزد و در اين صورت است كه مىتواند راه صد سالة سير و سلوك را بپيمايد ؛ چون حقيقت توبه بازگشت از شرك به توحيد است . كسىكه گناه مىكند ظاهراً مسلمان است و در حقيقت شيطان و هوىو هوس و نفس امّاره را مىپرستد و بايد با توبه از شرك ، به خداپرستىبازگردد . أَ فَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ « 1 » پس آيا ديدىكسىرا كه معبود خود را هواىنفسش قرار داده است . يا در جاى ديگر مىفرمايد : أَ لَمْ أَعْهَدْ إِلَيْكُمْ يا بَني آدَمَ أَنْ لاتَعْبُدُوا الشَّيْطانَ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبينٌ « 2 »

--> ( 1 ) . جاثيه / 23 . ( 2 ) . يس / 60 .